Berlijn is de hoofdstad van Duitsland en de grootste stad van het land. Geen Europese hoofdstad is in de twintigste eeuw zo vaak veranderd: keizerstad, hoofdstad van de nazi’s, puinhoop, gedeelde stad en ten slotte het symbool van een herenigd Europa. Daardoor voelt Berlijn als een verzameling steden, met in elke wijk een ander verhaal.
berlijn nu
Berlijn telt 3.700.577 inwoners (31 december 2025), met 194 nationaliteiten. Sinds 2001 is de stad verdeeld in 12 districten (Bezirke), die elk weer uiteenvallen in Kieze: buurten met een eigen karakter. Berlijn ligt aan de Spree en de Havel en heeft veel water. De stad heeft meer dan duizend bruggen; de Senaat beheert alleen al 1.047 brugconstructies.
voor de muur
Berlijn groeide uit tot de hoofdstad van Pruisen en later van het Duitse Keizerrijk. In de jaren twintig was het een bruisende wereldstad van kunst, film en nachtleven. Daarna kwam de nazitijd en de Tweede Wereldoorlog, waarin grote delen van de stad werden verwoest. Na de oorlog verdeelden de geallieerden Berlijn in vier sectoren.
met de muur
Op 13 augustus 1961 sloot de DDR de grens. Er verrees een muur rond West-Berlijn van ongeveer 155 kilometer, waarvan 43,1 kilometer dwars door de stad liep. Bijna drie decennia lang was Berlijn twee steden, met elk een eigen centrum, eigen musea, een eigen dierentuin en een eigen televisietoren. In het oosten werd de Fernsehturm gebouwd, het symbool van Oost-Berlijn.
De glazen koepel op de Rijksdag, waar sinds de hereniging de Bondsdag vergadert. Bezoek is gratis, maar alleen met aanmelding vooraf.
na de muur
Op 9 november 1989 ging de Muur open. Een jaar later was Duitsland herenigd en werd Berlijn weer de hoofdstad. De lege strook waar de Muur stond werd bebouwd: de Potsdamer Platz verrees opnieuw, de regering verhuisde naar het nieuwe regeringskwartier en de Rijksdag kreeg een glazen koepel. In de oude oostelijke wijken als Mitte, Prenzlauer Berg en Friedrichshain ontstonden galeries, café’s, restaurants en vele start-ups.
wijken met elk een eigen kiez
Mitte is het historische centrum, met het Museumseiland, Unter den Linden en de Brandenburger Tor. Kreuzberg, vroeger aan de westkant van de Muur, is multicultureel en alternatief. Prenzlauer Berg heeft gerestaureerde negentiende-eeuwse huizenblokken en veel pleintjes. Friedrichshain is de wijk van de East Side Gallery en het nachtleven. In het westen liggen het chique Charlottenburg, met het slot en de Kurfürstendamm, en het rustige Schöneberg.
De East Side Gallery, het langste nog bestaande stuk van de Muur, beschilderd door kunstenaars uit de hele wereld.
Berlijn heeft meerdere operahuizen, wereldberoemde orkesten en talloze galeries. Eten doe je goedkoop en internationaal: de currywurst is een Berlijnse klassieker, een döner haal je op elke hoek, en verder vind je er keukens van over de hele wereld.
de muur in getallen
28 jaar stond de Muur, van 13 augustus 1961 tot 9 november 1989.
ca. 155 km lang was de grens rond West-Berlijn, waarvan 43,1 km dwars door de stad.
1.316 meter is de East Side Gallery lang, het langste stuk dat nog over is.
368 meter is de Fernsehturm hoog, het hoogste bouwwerk van Duitsland. Het oosten bouwde hem midden in de Koude Oorlog als visitekaartje.
to do
Brandenburger Tor: de stadspoort die ooit in niemandsland stond en nu het symbool van de hereniging is.
Rijksdag: het parlementsgebouw met de glazen koepel. Gratis, maar alleen met aanmelding vooraf.
Museumseiland: een eiland in de Spree vol musea, met onder meer de buste van Nefertiti in het Neues Museum.
East Side Gallery: 1.316 meter Muur met kunstwerken langs de Spree.
Gedenkstätte Berliner Mauer: aan de Bernauer Straße zie je hoe de grensstrook eruitzag.
Checkpoint Charlie: de bekendste grensovergang tussen Oost en West.
Fernsehturm: de televisietoren op de Alexanderplatz, met een uitzichtplatform.
Tempelhofer Feld: het voormalige vliegveld, nu een enorm stadspark.
Schloss Charlottenburg: het barokke paleis met zijn tuinen.
Kreuzberg: markten, kanaaloevers en eten uit de hele wereld.
Ga je verder naar het oosten? Lees onze gids over praag.
